Dr. Kees Vernooy

De meeste leesproblemen zijn het gevolg van kwaliteitsproblemen

Deze lezing wordt gegeven in Ronde 1 en 2

Over de lezing

Internationaal leesonderzoek (Lyon 2004) en Nederlands onderzoek (Vernooy 2006) laten zien, dat de meeste leesproblemen van zwakke lezers het gevolg van kwaliteitsproblemen en dan in het bijzonder op het gebied van instructie in het leesonderwijs zijn. Deze kwaliteitsproblemen ook wel didactische verwaarlozing genoemd leiden ertoe, dat met name risicolezers een verhoogd gevaar lopen om zich niet een leesvaardigheid eigen te maken, waarmee ze zich later succesvol in het onderwijs en in de samenleving kunnen redden.

Bij kwaliteitsproblemen moeten we denken aan problemen die te maken kunnen hebben met:

  • Onvoldoende aandacht voor een belangrijk leesaspect. Bijvoorbeeld de school besteedt geen aandacht aan voortgezet technisch lezen, waardoor risicolezers problemen krijgen met het lezen van meerlettergrepige woorden en met de leessnelheid, hetgeen vervolgens tot gevolg heeft dat de woordenschatontwikkeling en het begrijpend lezen achter blijven;
  • Het onvoldoende aandacht hebben voor kenmerken van effectief onderwijs. Bijvoorbeeld er wordt in on voldoende mate instructie gegeven of te weinig tijd voor het leren lezen ingeroosterd, waardoor een deel van de kinderen problemen met lezen krijgt.

In de praktijk treedt er ook dikwijls een combinatie van 1 en 2 op. Bijv. onvoldoende aandacht en tijd voor vloeiend lezen.

Recent onderzoek van de inspectie van onderwijs (2019) toont, dat meer dan de helft van de basisscholen het technisch lezen niet op orde heeft. Ook nu kan weer worden gezegd dat risicolezers daar vooral last van hebben. Onderzoek toont echter ook, dat het aanbieden van een effectief leesaanbod vaak tot zeer goede resultaten leidt (zie o.a. Vernooy 2008).

In de presentatie zal aandacht worden besteed aan veel voorkomende kwaliteitsproblemen, maar ook aan hoe die het beste aangepakt kunnen worden.

Over de spreker

Kees Vernooy is werkzaam bij Expertisebureau Effectief taal- en leesonderwijs. Daarvoor was hij werkzaam als wetenschappelijk projectleider van diverse leesverbeteringsprojecten en was hij als lector Effectief taal- en leesonderwijs verbonden aan de toenmalige hogeschool Edith Stein. 

Programma
Dr. Kees Vernooy